Memlük Kudüsünde Alimler Ve Eğitim Kurumları

Memlükler döneminde âlimler, dinî önemini yakından bildikleri Kudüs’te hareketli bir ilmî çevre, zengin vakıflarla desteklenen eğitim kurumları ve atanabilecekleri ilmî ve bürokratik kadrolar bulabildikleri için burada kalmayı tercih etmişlerdir. Haçlı tehdidine son veren ve Mısır-Şam bölgesinin idaresini merkezîleştiren Memlükler’in hakimiyetindeki Kudüs’te istikrarlı bir ilmî çevre teşekkül etmiş ve şehir bölgenin önemli ilim merkezlerinden biri haline gelmiştir. Bu çalışma Memlük-Osmanlı geçiş döneminde yaşamış Kudüslü bir âlim ve kadı olan Ebü’l-Yümn el-Uleymî’nin (ö. 927/1521) tarih, fezâil, hıtat ve tabakat gibi telif türlerini Kudüs etrafında bir araya getirdiği el-Unsu’l-Celīl bi-Tārīhi’l-Kuds ve’l-Halīl adlı eserine odaklanarak Memlükler döneminde Kudüs’te vakıflarla desteklenen eğitim kurumlarının yaygınlaşmasını ve kurumsallaşmanın şehirdeki âlimlerin ilmî ve sosyal hayatı üzerindeki etkilerini incelemektedir.