Hadis Tarihinde İlim Yolculukları Rihleler

İslâm inanç ve kültürünün merkezî ögelerinden biri olan ilmin tahsili, Müslüman için tercihten ziyade yaşamsal bir gerekliliktir. Zira insanlığı cehaletin karanlığından ilmin aydınlığına çağıran bu din, müntesiplerinden kendilerine bahşedilen akıl nimetini ilim yolunda kullanmalarını salık verir. Bu çağrıya uyan ilk Müslümanlar, ilme kaynaklık eden Hz. Peygamber’in eğitiminden geçmiş; inanç ve ibadetten sosyal hayata, adabımuaşeretten ahkâma kadar her konudaki bilgiyi bizzat muallim olarak gönderilen Hz. Peygamber’den almıştır. Onun vefatından sonra ise inananlar, bu bilgi mirasına ulaşmak amacıyla hadislerin peşine düşmüş ve uzun süren meşakkatli yolculuklara çıkmışlardır. Hadis tarihinde er-rihle fî talebi’l-ilm, kısaca rihle diye anılan ilim yolculukları, hadis eğitim-öğretiminin bir parçası olarak muhaddislerin kariyerlerinde önemli bir parametreyi temsil etmiş ve hadis tarihindeki değişim, dönüşüm ve gelişimlerin merkezinde yer almıştır. İslâm dünyasında etnik kökeni, dili ve kültürel kodları farklı birçok milletin ortak bir kültür paydasında buluşmasında etkin rol oynayan bu rihleler aynı zamanda ilmin inkişafına, kültür ve medeniyetin gelişmesine de önemli katkılar sağlamıştır. Rihle olgusunu farklı yönleriyle açıklama gayretinde olan bu kitap; ilmî yaşantıları, hassasiyetleri, düşünce yapıları, sosyal yaşantıları ve daha birçok yönleriyle muhaddislerin dünyasına ışık tutarken özelde hadis tarihinin, genelde ise İslâm ilim ve kültür tarihinin aydınlatılmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir.