Osmanlı'da Bilim ve Teknoloji

OSMANLI'NIN BİLİM VE TEKNOLOJİ ATLASIProf. Dr. Aykut Kazancıgil, Osmanlı Devleti'ndeki bilim ve eğitim kurumlarının vücuda getirdiğibüyük bilgi birikimini derli toplu bir şekilde ve 'içeriden' bir bakışla okuyucunun önüne koyuyor.Osmanlı tarihçiliğinde, 19 yüzyıldan itibaren biri dışarıdan, diğeri içeriden olmak üzere ikiparalel yorum hakim oldu. Bunlardan birincisi, Oryantalist söylemin kurduğu Doğu'nun birparçası alarak ele alıyordu Osmanlı'yı. Bu söylemde Doğu donmuş, az gelişmiş, pasif, âtıl olanıve Batı karşısında daima ikincil ve geriden geleni temsil ediyordu. Diğer bakış ise içerdendi amao da en az Batılı yorum kadar silikleştiriyordu Osmanlı tarihini. İkinci bakışta, Osmanlı gerilememomentinde yakalandığı için, bir altın çağ varsayılıyor ve sonraki dönemler, hiçbir yeni gelişmegösteremediği için suçlanıp bir kenara atılıyordu.Her iki bakışta ortak olan nokta, Osmanlı tarihinin 'içinden' nasıl göründüğünü, nasıl zengin birentelektüel geleneği tevarüs edip geliştirdiğini ve modern döneme bu mirası ne tür çabalarlaintikal ettirdiğini hiç merak etmemeleridir. Oysa bu dönemlerde Osmanlı toplum ve devleti büyükdönüşümler geçirmiş ve kendisini modern şartlara başarıyla uyarlamasını bilmişti.