İttihad-ı Muhammedi Cemiyeti Ve Bediüzzaman Said Nursi

ARKA KAPAK YAZISI Osmanlı Devleti’nin sosyal ve siyasi hayatı açısından Volkan Gazetesi ve Cemiyeti ayrı bir yere sahiptir. İttihâd-ı Muhammedî, büyük bir iddia ile meydana atılmış, İslami referansları esas tutmuş ve halkın nezdinde kabul görmüş dinamik İslamî bir cemiyettir. İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti müstakil olarak incelenmiş olmasına rağmen, cemiyetin önemli simalarından olan ve en büyük fikri destekçilerinden Bediüzzaman Said Nursî’nin cemiyet ile münasebetini ortaya koyan müstakil bir çalışma mevcut değildir. Bu boşluğu doldurmak, döneme bu cihetten de bir katkı sağlamak niyetiyle bu çalışmayı yaptık. Kitapta, Bediüzzaman Hazretlerinin İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti ile münasebeti bütün boyutlarıyla incelenmeye çalışılmıştır. ÖNSÖZ Bediüzzaman Said Nursî 31 Mart Hadisesi’nde körükleyici rol oynayanlara karşı itidali ve orta yolu tavsiye ederken anarşiye ve ayrımcılığa karşı İttihadı ve ittifakı savunmuştur. II. Meşrutiyet’in ilan edilmesi Osmanlı Devleti açısından önemli bir dönüm noktasıdır. Meşrutiyet’in tesis ettiği serbest ortam içerisinde pek çok gazeteler yayın hayatına başlamış, farklı alanlarda onlarca yeni cemiyetler kurulmuştur. Osmanlı Devleti’nin sosyal ve siyasal hayatı açısından yeni çıkan gazeteler içerisinde Volkan Gazetesi ve yeni teşekkül eden cemiyetler arasında İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti ayrı bir yere sahiptir. İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti büyük bir iddia ile meydana atılmış, İslami referansları esas tutmuş ve halkın nezdinde kabul görmüş dinamik bir yapıya sahip olan İslami bir cemiyettir. İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti müstakil olarak incelenmiş olmasına rağmen cemiyetin önemli simalarından olan ve fikri olarak en büyük destekçisi bulunan Bediüzzaman Said Nursî’nin cemiyet ile münasebetini ortaya koyan müstakil bir çalışma mevcut değildir. Bu çalışmamızda Bediüzzaman hazretlerinin İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti ile münasebeti bütün boyutlarıyla incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız giriş-sonuç ve iki bölümden oluşmaktadır. Girişte 19. ve 20. yüzyılda Osmanlı Devleti’nde siyasi hayata genel bir bakış verilmektedir. Özellikle siyasi oluşumlar ve İslami hareketler incelenmektedir. Birinci bölümde İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin kuruluşu, faaliyetleri, Ayasofya mevlidi detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Cemiyetin İslami hareketler ekseninde nasıl bir konuma sahip olduğu, İttihat ve Terakki Cemiyeti’yle ilişkisi ve 31 Mart Hadisesi’yle münasebeti ortaya konulmaktadır. İkinci bölümde ise Bediüzzaman Said Nursî’nin İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’ne dâhil olması ve cemiyete yüklediği anlam üzerinde durulmaktadır. İÇİNDEKİLER GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM İTTİHÂD-I MUHAMMEDÎ CEMİYETİ 1- İttihâd-ı Muhammedî Kelimesinin Tahlili 2- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin Fikri Kökenleri 3- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin Kuruluş Gayeleri 4- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin Kuruluşu 5- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin Faaliyetleri 6- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin Şubeleri ve Üye Kayıtları 7- Ayasofya Camii’nde Açılış Merasimi 8- İslami Hareketler Ekseninde İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti 9- İttihad ve Terakki Cemiyeti’yle İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin İlişkileri 10- Volkan Gazetesi ve İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti 11- 31 Mart Hadisesi ve İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti İKİNCİ BÖLÜM İTTİHÂD-I MUHAMMEDÎ CEMİYETİ ve SAİD NURSÎ Said-i Nursi Ve II. Meşrutiyet Dönemindeki Faaliyetleri 1- Said-i Nursi’nin Kısa Biyografisi 2- Said Nursî’nin Medresetü’z Zehra (Üniversite) projesi 3- Said-i Nursi’nin İstanbul’a Gelişi (Kasım 1907) 4- Said Nursî’nin II. Abdülhamid’le Görüşme Talebi 5- II. Meşrutiyet’in İlanı ve Said Nursî Said Nursî’ye Göre İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti 1- Said Nursî’nin Cemiyetin İsmi Hakkında İzahları ve Cemiyete Girişi 2- Said Nursî’nin İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’ne Yüklediği Anlam 3- İttihâd-ı Muhammedî’nin Fertlere Kazandırdığı Değerler 4- İttihâd-ı Muhammedî’nin Vazifesi 5- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyetine Bağlanma Şartları 6- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’ne Bağlananların İki Önemli Görevi 7- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyetinde Dinin Etkisi 8- İttihâd-ı Muhammedî Cemiyeti’nin Dini Cemiyetlerle Münasebeti 9- Gayrimüslimlerin ve Yabancıların Durumu 10- Ayasofya Mevlidi ve Said-i Nursi 11- 31 Mart Hadisesi ve Said-i Nursi 11-1. İttihat ve Terakki’nin Baskılarına Karşı Tepkiler 11-2. Milletvekillerinin Değişmesi Hadisesi 11-3. II. Abdülhamid Taraftarlarının Mücadelesi 11-4. Askerlerin (Mektepli-Alaylı) Din Meselesinde İhtilaf Etmeleri 11-5. Gazeteci Hasan Fehmi Bey’in Cinayetinin Katillerini Bulmak 11-6. Tensikat Kanunuyla Kadro Dışı Bırakılan Memurların Mağduriyeti 11-7. Hürriyet Adına Yapılan Ahlaksızlıkları Durdurmak ve Şeriatı Tatbik Etmek 12- Yedi Hal 12-1. Gazetelerin Heyecana Getiren Yayınları 12-2. Partilerin Sorunları Siyasetle Değil Zorba İle Çözme Anlayışı 12-3. İttihatçıların Baskıları 12-4. İtaat Kültürüne Zıt Olan Sınırsız Özgürlük Anlayışının Askerlere Bulaşması 12-5. Bazı Dikkatsiz Şahısların “Din Hassasiyeti” Üzerinden Halkı Heyecana Getirmeleri 12-6. “İyilik Yapıyoruz” Zannıyla Olayların Büyümesine Sebep Olanlar 12-7. Siyasetin Cahillerin Elinde Kalması ve Bir Milyona Yakın Fişeğin Havaya Atılıp, İçerde ve Dışarda Hak İddia Eden Kimselerin Sevinç Gösterisi Yapmaları 13- Nursi’nin Cemiyetlere Birleşme Çağrısı 14- Said-i Nursi’nin Divan-ı Harb-i Örfi’de Yargılanması ve Beraatı 15- Said Nursî’nin Volkan Gazetesi’ndeki Yazıları 15-1. Said Nursî’nin İdeali ve Fikri Programı 15-2. Nursi’nin Milletvekilleri Hakkında Yazdığı Makale 15-3. Said Nursî’nin Yöneticilere Nasihati 15-4. Nursi’nin Askerlere Hitabesi 15-5. Kahraman Askerlerimize 15-6. Asâkire Hitap SONUÇ KAYNAKÇA EKLER ÖZGEÇMİŞ