Nahiv Usulünde Sema

Bu çalışma, nahiv usûlünün en temel kaynaklarından biri olan semâ‘ deliline yoğunlaşmaktadır. Kur’ân-ı Kerîm, kıraatler, hadîs-i şerifler ve şiir-nesir fasih Arap kelâmı gibi güvenilir dil malzemesini ifade eden semâ‘, nahivcilerin hüküm ve tercihlerini şekillendiren başlıca delil olarak kabul edilmektedir. Elinizdeki eser, nahiv usûlünde semâ‘ kavramını tarihî gelişim süreci, kaynakları ve delil değeri bağlamında ele almaktadır. Eserde semâ‘ın kıyâs, icmâ‘ ve istishâbü’l-hâl gibi diğer nahiv usûlü delilleriyle ilişkisi incelenmekte, deliller arasındaki teâruz durumlarında takip edilen tercih yöntemleri ile Basra ve Kûfe ekollerinin semâ‘ anlayışları değerlendirilmektedir. Ayrıca semâ‘ın ahz ve tahammül yolları, şâz kullanımlar, rivayetlerin bilgi değeri, semâ‘a yöneltilen eleştiriler ile modern dönemde semâ‘ literatürüne yönelik yaklaşımlar da genel hatlarıyla ele alınmaktadır. Nahiv usûlü kaynaklarını sistematik bir bakış açısıyla değerlendiren bu çalışma, semâ‘ın nahiv ilmi içerisindeki merkezi konumunu ortaya koyarken, Arap dilinin delillendirme usulüne dair alana katkı sunmayı hedeflemektedir. Arap dili ilimlerine ilgi duyan tüm okuyuculara hitap eden eser, klasik birikim ile çağdaş değerlendirmeleri buluşturarak konuyu bütüncül bir çerçevede sunmaktadır.