Ayet ve Hadislerle İslam Ahlakı (İdris Tüzün)

ARKA KAPAK YAZISI İçinde bulunduğumuz zaman diliminde çokciddi anlamda bir ahlâk erozyonu ve ahlâkiyozlaşma yaşanmaktadır. Televizyonlar, gazeteler,dergiler, filmler, şarkılar ve bilhassainternet adeta birer ahlâk tahripçisi halinedönüş/türül/müştür. Yaygın iletişim araçları,kontrollü ve müspet manada kullanılmadığından,günümüz insanının ahlâkını mütemadiyentahrip etmektedir. Garip olan ise, bu tahribatın ve tahribata hızkazandıran kitle iletişim araçları karşısında“Dur!” diyen bir yapının ve çalışmanın olmamasıdır. Bütün bir toplum olarak bu ahlâk tahribinekarşı acilen bir mücadele başlatılması gerektiğineinanıyoruz. Elinizdeki kitap, günümüzde yaşadığımız buahlâki erozyona karşı yapılmış mütevazı birçalışmadır. Kitapta yaklaşık yüz madde civarındaahlâki kavramın izahı, konuyla ilgili âyetve hadisler yer almaktadır. ÖNSÖZ Bize gönderdiği kitap ve peygamberle doğru yolu gösterenAllah'a hamd ü senalar olsun. Güzel ahlâkın her çeşidini bize öğreterek dünya ve ahiret saadetinikazanmamıza vesile olan onun peygamberi MuhammedMustafa'ya da salat ü selam olsun. İçinde bulunduğumuz zaman diliminde çok ciddi anlamda birahlâk erozyonu ve ahlâki yozlaşma yaşanmaktadır. Televizyonlar,gazeteler, dergiler, filmler, şarkılar ve bilhassa internet adetabirer ahlâk tahripçisi haline dönüş/türül/müştür. Yaygın iletişimaraçları, kontrollü ve müspet manada kullanılmadığından,günümüz insanının ahlâkını mütemadiyen tahrip etmektedir. Garip olan ise, bu tahribatın ve tahribata hız kazandıran kitleiletişim araçları karşısında “Dur!” diyen bir yapının ve çalışmanınolmamasıdır. Günümüz insanlarını en çok meşgul eden konular içerisinde siyasi,sosyal ve ekonomik konular gelmektedir. İslâmi kesim bile,siyasi meselelerin yoğunluğu içerisindeki kafa dağınıklığı ve karmaşasından,ahlâki meselelere ve çözümlerine gerektiği değer veönemi vermemektedir. Kitap piyasasına bir bakınız! Kitaplararasında bir karşılaştırma yaptığınızda; siyasi, sosyal, ekonomikkonularla ilgili kitapların sayamayacağınız kadar çok olduğunu,buna mukabil ahlâkla ilgili kitapların bir elin parmağını geçmediğinigörürsünüz. Bu durum, halk olarak ahlâka verdiğimiz değerinne kadar düşük olduğunu gösteren önemli bir kıstastır. Bütün bir toplum olarak bu ahlâk tahribine karşı acilen bir mücadelebaşlatılması gerektiğine inanıyoruz. Böyle bir çalışmabaşlatılmadığı takdirde, yarın çok geç olacaktır. Pişman olunacak,fakat bu pişmanlık hiçbir şeyi değiştirmeyecektir. *** Elinizdeki kitap, günümüzde yaşadığımız bu ahlâki erozyonakarşı yapılmış mütevazı bir çalışmadır. Kolay istifade edilebilmesiiçin hacmi mümkün mertebe küçük tutuldu. Kitabımızda usül olarak, önce, yaklaşık yüz madde civarındaahlâki kavram tesbit ettik. Sonra bu kavramların izahını yaptık;arkasından konuyla ilgili ayet ve hadisleri kaydettik. Hadislerinhemen arkasına parantez içinde kaynakları ekledik. Konularımümkün mertebe kısa tuttuk. Fakat önemli olan bazı konulardahadis sayısını çoğalttık. Kitaptaki maddeleri izah ederken müracaat ettiğimiz başlıca kaynaklar;Üstad Bediüzzaman’ın Risale-i Nur Külliyatı, Şamil İslâmAnsiklopedisi, Ömer Nasuhi Bilmen’in “Büyük İslâm İlmihali”,Ahmet Rıfat’ın “Tasvir-i Ahlâk (Ahlâk Sözlüğü)” kitabı, Diyanetİşleri Başkanlığı yayınlarında çıkan “Dini Kavramlar Sözlüğü” dür. Kitabın hazırlanmasında pek çok hadis kitabından istifade ettik.Bunlar içerisinde Ali el-Müttaki’nin “Kenzü’l-Ummal”, İmamSuyuti’nin “Ed-Dürrü’l-Mensur”, İmam Münziri’nin “Et-Tergibvet-Terhib” kitapları başlıca müracaat kaynaklarımız oldu. Kitabımız faydalı olursa, kendimizi bahtiyar bileceğiz. Gayret bizden, mavaffakiyet Cenab-ı Hak’tandır. İÇİNDEKİLER Önsöz Ahlâkın tarifi Ahlâk ilminin tarifi Ahlâk ilmi farz-ı ayn ilimlerdendir Ahlâk değişir mi? Dünya ve ahiret saadeti ancak güzel ahlâkla kazanılır Güzel ahlâkla ilgili hadis-i şerifler BİRİNCİ KISIM: İBADETLER 1- İlim öğrenme ve öğretmek 2- Tefekkür 3- Kur’ân 4- Sünnet 5- Namaz 6- Oruç 7- Zekât ve sadaka 8- Emr-i bi’l-maruf ve nehy-i ani’l-münker 9- Cihad 10- Dua 11- Tevessül 12- İstiğfar 13- Zikir 14- Peygamberimize salât ü selam 15- Şükür 16- Takva 17- Vera 18- Tevbe 19- Rıza 20- Tevekkül ve tefviz 21- Zühd İKİNCİ KISIM: GÜZEL HASLETLER 1- Adl, adalet 2- Affedicilik 3- Ahde vefa (sözünde durma) 4- Ayıpları örtmek 5- Azim 6- Beşaşet (güleryüzlülük) 7- Büyüklere saygı (ta’zîm) 8- Cûd ve seha (cömertlik) 9- Diğergamlık 10- Dostluk, arkadaşlık 11- Edeb 12- Emniyet 13- Hayâ 14- Hıfz-ı lisan 15- Hilm 16- Himmet ve uluvv-ü himmet 17- Hüsn-ü zan ve sû-i zan 18- Islah-ı zati’l-beyn 19- İffet 20- İhlâs ve niyet 21- İhsan 22- İktisad, israf 23- İnsaf 24- Îsar 25- İstiğna 26- İstikamet 27- İstirca 28- İtaat 29- Kadirşinaslık (kıymet bilirlik) 30- Kanaat 31- Lâtife, mizah 32- Merhamet, şefkat 33- Muavenet, teavün 34- Muhabbet 35- Muhasebe, murakabe 36- Mücahede (nefis terbiyesi) 37- Müdara 38- Münazara, mücadele 39- Müsamaha 40- Nezaket 41- Râbıta-i mevt 42- Rıfk 43- Sabır 44- Sadakat 45- Sebat ve metanet 46- Selamlaşma 47- Sıdk (doğruluk) 48- Sılâ-i rahim 49- Sır saklama 50- Sözünde durma 51- Şecaat 52- Tahdis-i nimet, küfran-ı nimet 53- Teenni 54- Tevazu 55- Ülfet 56- Vaad 57- Vakar ÜÇÜNCÜ KISIM: KÖTÜ HASLETLER 1- Cimrilik 2- Dünya sevgisi 3- Ene ve enaniyet 4- Gıybet 5- Gurur 6- Hased 7- Hırs 8- Hubb-u cah (makam sevgisi) 9- İkiyüzlülük 10- İstihza (alay etmek) 11- Kibir, tekebbür 12- Küskünlük 13- Malayani 14- Minnet 15- Medih 16- Mubahat 17- Nemime 18- Nifak 19- Öfke, gadap 20- Riya 21- Tama’ 22- Tecessüs 23- Tûl-ü emel 24- Ucub 25- Zina 26- Zulüm